ประวัติสาขา

สาขาวิชาสังคมศึกษา(ค.บ.) คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์

มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

  

ครั้งอดีตเมื่อ พ.ศ. 2484 กระทรวงศึกษาธิการมีนโยบายที่จะผลิตครู จึงได้เปิดทำการสอนแผนกฝึกหัดครูเพิ่มที่โรงเรียนมัธยมบ้านสมเด็จเจ้าพระยา โดยได้เปิดสอนหลักสูตรประโยคครูประถม 3 ปี (ป.ป.) และหลักสูตรครูมัธยม (ป.ม.) แต่ต่อมาใน พ.ศ. 2499 ได้เปลี่ยนเป็นหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาการศึกษาชั้นสูง(ป.กศ.สูง) 

 

ใน พ.ศ. 2501 โรงเรียนฝึกหัดครูบ้านสมเด็จเจ้าพระยาได้รับการยกฐานะเป็น “วิทยาลัยครูบ้านสมเด็จเจ้าพระยา” และ ได้เปิดสอนในระดับปริญญาตรีหลักสูตรประโยคอุดมศึกษาในปี  พ.ศ. 2516  หลังจากนั้นเพียงสองปีใน พ.ศ. 2518 กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติวิทยาลัยครู วิทยาลัยครูบ้านสมเด็จเจ้าพระยาจึงได้เปิดสอนระดับปริญญาตรีสาขาวิชาการศึกษาขึ้น เนื้อหาวิชาต่างๆ เกี่ยวกับสังคมศึกษาในขณะนั้นมีการจัดการเรียนการสอนโดยหน่วยงานชื่อ “หมวดการศึกษา” ซึ่งทำการสอนเฉพาะวิชาการศึกษารวมถึงหมวดอื่นๆ ด้วย เช่น หมวดสังคมศึกษา หมวดภาษาอังกฤษ หมวดภาษาไทย หมวดดนตรีนาฏศิลป์ หมวดคณิตศาสตร์ หมวดวิทยาศาสตร์ หมวดศิลปะ หมวดคหกรรม และหมวดพลศึกษา เป็นต้น โดยแต่ละหมวดต่างก็รับผิดชอบสอนวิชาในหมวดของตน  

 

ต่อมาในปี พ.ศ. 2527 วิทยาลัยครูบ้านสมเด็จเจ้าพระยาได้รวมกลุ่มกับวิทยาลัยครูกลุ่มนครหลวง 6 แห่งในชื่อว่า “สหวิทยาลัยรัตนโกสินทร์บ้านสมเด็จเจ้าพระยา” และได้เปิดสอนระดับปริญญาตรีสาขาอื่นๆ เพิ่มขึ้นอีกได้แก่ สาขาวิทยาศาสตร์ (วท.บ.) และสาขาศิลปศาสตร์ (ศศ.บ.) ในขณะนั้นหมวดการศึกษามีชื่อเรียกว่าสาขาการศึกษาทำหน้าที่จัดการเรียนการสอนวิชาการศึกษาโดยเฉพาะ ส่วนการจัดการเรียนการสอนรายวิชาอื่นๆ นอกเหนือจากนั้นรวมไปถึงรายวิชาเอกก็ให้จัดการเรียนการสอนที่สาขาศิลปศาสตร์และสาขาวิทยาศาสตร์เช่นเดิม 

 

ในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้เปลี่ยนชื่อสหวิทยาลัยรัตนโกสินทร์ โดยพระราชทานนามใหม่ว่า “สถาบันราชภัฏ” สถาบันราชภัฏปฏิบัติภารกิจในฐานะอุดมศึกษาเพื่อพัฒนาท้องถิ่นโดยมี 3 คณะวิชา คือ คณะวิชาครุศาสตร์ คณะวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และคณะวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ในขณะนั้นคณะวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ก็ยังรับผิดชอบการจัดการเรียนการสอนรายวิชาเอกวิชาต่างๆ นอกเหนือจากรายวิชาการศึกษาให้แก่นักศึกษาวิชาเอกสังคมศึกษาของคณะวิชาครุศาสตร์ และต่อมาได้เปิดทำการสอนคณะวิชาใหม่เพิ่มขึ้นอีก 1 คณะวิชาชื่อว่า คณะวิชาวิทยาการจัดการ 

 

ต่อมาเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2547 สถาบันราชภัฏทั้ง 41 แห่งได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯให้ใช้ชื่อเป็นมหาวิทยาลัยราชภัฏ มีผลทำให้สถาบันราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยาได้เปลี่ยนมาเป็น “มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา” ซึ่งประกอบไปด้วย 4 คณะ อีกทั้งยังมิได้ใช้ชื่อ“คณะวิชา” ดังเดิม โดยเรียกชื่อใหม่สั้นๆ ว่า “คณะ” ตามแบบสากลทั่วๆ ไป 

 

การเป็นมหาวิทยาลัยมีผลให้ในปีการศึกษา พ.ศ. 2547 คณะครุศาสตร์ผนวกรวมสาขาต่างๆ ในคณะอื่นๆ ทุกสาขาวิชาที่เคยจัดสอนรายวิชาเอกนอกเหนือจากรายวิชาการศึกษาให้มาจัดการเรียนการสอนภายใต้สังกัดคณะครุศาสตร์ทั้งหมด จึงก่อกำเนิดสาขาวิชาสังคมศึกษาภายใต้สังกัดคณะครุศาสตร์ขึ้น โดยจัดการเรียนการสอนรายวิชาทั้งหมดโดยคณาจารย์ในคณะครุศาสตร์ และได้เริ่มมีการใช้หลักสูตรปริญญาตรี 5 ปีในปีการศึกษานั้นเป็นรุ่นแรกเช่นเดียวกัน  

  


 

ความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่เกิดขึ้นอีกครั้งเมื่อมีการโยกย้ายสังกัดคณะของสาขาวิชาสังคมศึกษาในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2559 เพื่อสนองตอบต่อกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติที่มุ่งหวังจะพัฒนาส่งเสริมศักยภาพทางด้านองค์ความรู้วิชาเอกของวิชาชีพครู โดยมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาตรีสาขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ (หลักสูตรห้าปี) ในขณะนั้นได้กำหนดให้หน่วยงานที่จัดการเรียนการสอนวิชาเอกต่างๆ ของหลักสูตรครุศาสตร์ต้องสังกัดอยู่คณะที่รับผิดชอบองค์ความรู้ตรงตามศาสตร์ และแขนงความรู้ของวิชาเอกตามการจัดหมวดหมู่องค์ความรู้แบบสากล สาขาวิชาสังคมศึกษาจึงได้ย้ายไปสังกัดภายใต้ร่มวิชาของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์อีกครั้งตามเดิม 

 

ในขณะที่สังคม การเมือง และวัฒนธรรมกำลังผกผันไปอย่างสถิตเสถียรภายหลังเหตุการณ์ความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองครั้งใหญ่ในปี พ.ศ.2559 ความปรารถนาคาดหวังของบุคลากรทางการศึกษาถึงหลักสูตรปริญญาตรีสาขาครุศาสตร์ที่มีความเข้มข้นมากขึ้นก็กลับมาเป็นประเด็นอย่างมุ่งมาด ด้วยเหตุดังกล่าวจึงเกิดมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาตรีสาขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ (หลักสูตรสี่ปี) ขึ้นในเดือนมีนาคม พ.ศ.2562 อันเป็นที่มาของการจัดทำ และเปิดการจัดการเรียนการสอนหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาสังคมศึกษา หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ.2562 โดยสาขาวิชาสังคมศึกษาที่มีระยะเวลาการศึกษาตลอดหลักสูตรเป็นเวลาสี่ปีดังที่เปิดใช้จัดการเรียนการสอนอยู่ในปัจจุบัน (ตั้งแต่ปีการศึกษา พ.ศ. 2562 เป็นต้นมา)